| Micheu PRAT ten una cronica setmaniera, en occitan-aupenc, sus la radiò Aups 1 (Alpes 1). Veici los textes en occitan. Per aquelei que serian interessats l’emission passa chasque divèndres a 6 oras e 20 dau matin.
ACTU Setmana dau dimècres 1er de febrier de 2006 au dimarç 7 de febrier de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Mar roja, caricaturas, Total en correccionala, Chikungunya, charança mai, handball, rubí, pinturas rupestras, manifestacions, jutge Burgaud, Pau Dijoud, vaquí los subjectes d’aquesta setmana.
4Un ferrí egipcian s'es aprefondit en Mar Roja dins la nuech de dijòus a divèndres de la setmana passaa. Mai de mila tres cents personas eron a son bòrd. Mens de tres cents subrevivents fogueron repeschats. Saria beleu en causa la darriera modifiacion dau bateu que son armator volia aumentar la capacitat amb tres estancis de mai.
4Las caricaturas de Maomet fagueron raiar ben de tencha. Après l'estilò dau dessenhaire, fogueron los medias que s'empareron dau subjecte, seguent per aquò las reaccions violentas dels islamistes integristes. Pas totjorn aisat, coma lo demanderon Chirac e De Villepin, de conciliar respecte dau crèire e libertat d'expression.
4Se debanara ben, fin finala, lo procès dau grop petrolier Total, mai de sieis ans après lo naufragi d'Erika, au larja de las còstas bretonas, qu'avia regitat quasi 31 mila tonas de petròli dins Mancha e sus las plajas. Las personas moralas encorron dins qu'a 100 mila euros d'emenda.
4Après Reunion, es l'iscla Maurici qu'es tochaa per lo virus Chikungunya. 15 estajants d'aquesta iscla pechona an ja agantat la malautia transmesa per un moissau. Las classas torneron començar amb una setmana de tardança dins l'iscla de Reunion que ven d'achabar sas vacanças d'estiu.
4Als Uèris, un mestre d'escòla ambrunés foguec emportat per una charança dijòus passat. Avia 36 ans. Lo drama se debanec dins lo sector de l'Ase m'onte l'òme fasia sa passea d'esquí. Los gendarmas dau PGHM de Briançon troberon son còrs vers detz oras dau sera a dos mila metres d'altitude.
4Handball risolier, rubí engaughaire après la bela victòria dels blaus champions d'Europa a Zurich e la desfacha dels blaus de l'ovalia en Escòcia.
4En Charanta, a Vilonor, foguec descuberta una cròta novèla amb pinturas rupestras que venon sensa dobte de l'epòca dau Cro Manhon entre trenta mila e quinge mila ans davant nòstra èra.
4Per dire de non au CPE (lo contracte novela embaucha) passa-charriera grosses se debaneron dimarç de'n pertot en França. Lo plan dau govern es d'accentuar la precaritat dels joves per lo plaser dau patronat qu'ama ben los empleiats talhables e corveables tant coma a l'Edat Meana.
4Dimècres, lo jutge Burgaud que s'ocupec dau procès d'Outreau se presentec davant la comission d'enquesta parlementaria encharjaa de veire ce que se passava mau quora l'instruccion d'aqueste procès.
4Pau Dijoud, ancian secretari d'estat sota Pompidou e Giscard torna au país. Sera present a las eleccions comunalas dels Ueris. Candidat un jorn, candidat totjorn.
ACTU Setmana dau dimècres 8 de febrier de 2006 au dimarç 14 de febrier de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Juecs olimpics, es partit ! Laoura, Deneriaz, Beverel-Robert, De Le Rue, Autres títols : lo fuelheton Clémenceau, la gripa aviaira e la secharessa, vaquí los subjectes d’aquesta setmana.
4Divèndres passat, la ceremonia de dubertura dels vintens juecs olimpiques d'ivern a Turin se debanèc dins una jòia intensa. Damatge que los comentaris de còps lamentables dels jornalistes parisencs aiin escondut l'imne occitan, lo "se chanta", qu'avia trobat sa plaça normala a n'aqueste endrech pr'amor dau trabau de la Chambra d'Òc. De notar perèu que la darriera portaira de la flama olimpica foguec Estefania Belmondo, l'esquiaira de fons de las valaas, occitana doncas !
4La premiera medalha francesa revenguec a Sandra Laura, l'esquiaira de gibas, originaria de La Planha que descrochèc lo bronze en freestyle. Foguèc davançaa per la canadiana Heil e la norvegiana Traa. Aquèla bèla devalaa de gibas se debanèc dissàndes, premièr jorn de las competicions.
4Susprèsa bèla lo lendeman amb l'aur d'Antòni Deneriaz, lo devalaire de BònaVila, que ganhèc l'aur olimpique après sos grands devançaires, Oreiller, Vuarnet, Killy e Crétier. L'emportèc sus tots los favorits, l'alemand Walchhofer, lo soisse Kernen, lo norvegian Aamodt, l'estats unian Miller e l'austrian Maier.
4Decèpcion per Vittoz, esquiaire de fons qu'achabèc siesen dau 30 quilomètres emportat pèr lo russe Dementiev, davant lo norvegian Estil e l'italian Piller Cottrer.
Puèi tres jorns de sopa a l'engaunhaa davant de tornar trobar un podiom.
4Dijòus (ier), foguèc Floréncia Beverel-Robert que duerbissèc lo baleti amb lo 15 quilomètres dau biathlon. sensa deguna fauta au tir, esquièc mai lèu que sas concurrentas e emportèc sa premièra victòria e l'aur olimpique.
4Puèi foguèc lo torn dau nèu-planchiste Paul-Henri De Le Rue que se gagnhèc lo bronze en finissènt tresèn de l'epròva de cross-country free-style après que son fraire Xavier foguèsse eliminat en v'uechèna de finala.
4Au moment que beto sota premsa (o puslèu davant micrò) sabo pas se Brian Joubert aurè ganhat una medalha qu'achabèc solament quatrèn dau programa liura de diluns.
4Lo Clémenceau se'n torna. La rota de las Indas èra clavelaa d'empachas e d'emboschas e Chirac deguèc ordonar son tornar en França. Es un revers seriós per lo govèrn francés e una victòria per los ecologistes, mèsme s'aquela decision regla pas lo problèma e que chaudrè ben saupre ce qu'es vengüa l'amiant dispareissut (trenta tònas, totun !) e ce que vendrè l'avaria dau pòrte-avions.
4La precaucion maximom facia a la gripa aviaira es prèsa amb lo confinament de la jalinalha sus l'ensèms dau territòri francés despièi dimècres que De Villepin prenguèc aquèsta decision.
Meteorologues e idrologues son inquiets que mèsme una prima pron aigaa sufiria pas per faire montar los nivèus dels jaces sota-terrèn. Risquèm una tresena annaa de secharessa.
ACTU Setmana dau dimècres 15 de febrier de 2006 au dimarç 21 de febrier de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Arriba la gripa aviaira, contunha lo Chicungunha, Se'n va Darry Cowl e, ben segur, los juecs olimpiques, vaquí los subjectes d’aquesta setmana.
4Lo canard trobat mòrt dins l'Ain divèndres passat era ben portaire dau virus H5N1. En doas setmanas, l'aumentacion dau nombre de bestias mòrtas es importanta e quasi tota l'Europa es tochaa. Eira, s'agís de saupre coma s'aparar contra la malautia d'un biais duradís.
4Lo virus Chicungunha tocha eira quinge dau cent de la populacion reünionésa.
4Darry Cowl nos a laissat. Era coneissut coma actor subretot comica mas èra perèu un musicaire de tria. Dins las blagas de sos esquetches, i avia totjorn la sensibilitat a costat de la drolaria.
4L'assassinat d'Ilan Halimi per un gang de racistes es inadmissible. Es pas suportable de veire, au segle vint-unen, que las leçons dau vinten son pas estaas tiraas e que subsistisson monde que s'atribuïsson drech de vita e de mòrt sus d'autres. La justícia dèu passar sensa deguna complasénça.
Sensa enchaenament, juecs olimpiques.
4Au moment que vos parlo, l'esquiaire de fons Ronny Darragon ven de montar a v'uech lo comptaor de las medalhas francésas. Darrier lo suedés Björn Lind que s'adjujèc l'aur dau sprint, finissèc segond de la finala a quatre, l'autre suedés Thobias Fredriksson ganhant lo bronze.
4Dijòus passat, en plancha de resquilhar, lo francés Paul-Henry Delerue emportèc la medalha de bronze dau cross darrier l'estats-unian Seth Wescott e lo slovaque Radoslav Zidek.
4Divèndres passat, en patinatge artistique, lo coble francés Isabelle Delobel - Olivier Schoenfelder es restat au pè dau podiom darrier los russes Navka - Kostomarov, los estats-unians Belbin - Agosto e los ucrainians Grushina - Goncharov.
4Parrier dissàndes au combinat nordique que Jason Lamy-Chapuis faguèc foassa en achabant quatren darrier l'austrian Felix Gottwald, lo norvegian Magnus Moen e lo german Georg Hettich.
4Dimarç, au relai 4 còps 7 quilometres cinc cents, los francés Julien Robert, Vincent Defrasnes, Ferréol Cannard e Raphaël Poirée agantèron la medalha de bronze darrier l'aur dels germans e l'argent dels russes.
ACTU Setmana dau dimècres 22 de febrier de 2006 au dimarç 28 de febrier de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Lo ridèu que tomba sus los juecs olimpiques, l'arrestacion de Youssef Fofana en Còsta d'Ivòri, Totjorn la gripa dels polets e lo Chicongonha, los procèses de la MNEF e de Cristòu Fauviaud, un gigant dins l'energia, la mòrt de Ferdinand Gibson, vaquí los subjectes d’aquesta setmana.
4Youssef Fofana, refugiat en Còsta d'Ivòri après la sequestracion e l'omicide d'Ilan Halimi, crimi racista que detz-e-nòu personas son ja perseguias dins aqueste afaire, amb la bòna amia de Fofana qu'avia servit d'escha (foguèc arrestaa dimarç), deuria estre extradat dins las setmanas que venon per estre jutjat en França.
4Ne'n siam a sege ciunes mòrts dau virus H5N1 de la gripa dels polets e un chat en Alemanha qu'es perèu mòrt d'aquela saloparia.
4Lo viatge dau premier ministre De Villepin en l'iscla de la Reünion a pas apasimat los esperits que los moissaus prolifèron totjorn, maugrat la lucha entepresa.
4Lo procès de l'afaire de la MNEF s'es dubèrt dimècres e lo deputat PS Cambadelis i sarè auvit tant coma los representants de Fòrça Obrièra o de SOS Racisme meses en causa dins aquèste afaire de mesurons de vin que subissèc la mutuala estudianta.
4Lo procès de Cristòu Fauviaud se durbissèc dimècres a las assisas de las Lanas, qu'aqueste òme es accusat d'aguèr drogats los adversaris de sos pechons, champions de tennis, en lor administrant dau "Temèstà", un anxiolitique, que causèc belèu un accident mortau a n'un jove.
4La fusion GDF-SUEZ mòstra la necessitat d'una instància europènca democratica per aparar los servicis publiques, qu'un estat se pòt pas protegir solet contra las multinacionalas e los gropes gròsses de la Finança. Es pietat aquela demostracion ridicula de patriotisme economique que França assaia d'engimbrar per reparar las errors dau passat recent !
4Ferdinant Gibson, un dels darriers peluts de la guèrra de 14-18 se n'es aanat. Ne'n resta plus que cinc. Aquèu s'enebissia pas de dire que la guèrra es una mazelaria.
Los juecs olimpiques fogueron clavats dimenja de sera a Turin e avem viscut espròvas e emocions bèlas.
4Las medalhas remirablas dau biatlon, qu'achampa lo fusieu e l'esqui de fons, nos fan veire que manquèm d'estructuras per faire fruchifiar las victòrias. Après l'aur individuau per Vincenç Defrasnes e Floréncia Baverel-Robèrt, son doas medalhas de bronze que foguèron apondüas per los relais. Los òmes (Robert, Defrasnes, Cannard e Poirée) finissèron tresens, dimarç 21 de febrier, darrier l'aur dels alemands e l'argent dels russes. Las femnas, dijòus, lo 23, (Peretto, Baverel-Robert, Becaert e Bailly) finissèron tresenas perèu darrier las russias, en aur, e las alemandas, en argent.
4Dimècres, lo 22, en esquí aupenc, Anja Pärson la suedesa, empòrta l'aur de l'eslalòm especiau davant doas austrianas : Nicòla Hosp per l'argent e Marlies Schild per lo bronze, la francésa Florine De Leymarie pren la ongena plaça. Lo francés Mathieu Bozzetto finís au pè dau podiom en eslalom gigant de plancha d'esquí dich snowboard darrier l'aur e l'argent dels fraires soisses Philipp e Simon Schoch e lo bronze de l'austrian Siegfried Grabner.
4Dijòus, lo 23, Julia Pomagalski finís seisena en eslalòm gigant de plancha d'esquí. Lo podiom es occupat per lo soissessa Danièla Meuli, en aur, l'alemanda Armelie Kober, en argent e l'estats-uniana Rosey Fletcher en bronze. En patinatge artistique, es la japonesa Shizuka Arakawa qu'empòrta l'aur olimpique davant Sasha Cohen, Estats-units, argent, e Irina Slutskaya, Russia, bronze.
4Divèndres, lo 24, Karine Philippot termina v'ongena dels 30 quilomètres d'esquí de fons e Elodie Bourgeois-Pin, trenta-siesena. En esquí aupenc, eslalòm gigant, l'estats-uniana Julia Mancuso empòrta l'aur, Tanja Poutiainen l'argent per la Finlanda e Anna Ottoson pren lo bronze per la Sueda. Ingrid Jacquemod termina a la vint-unièna plaça.
4Dissàndes,lo 25, lo biatlon quinge quilometres, partença gropaa, es enlevat per l'alemand Michael Greis, davant lo polonés Tomasz Sikora, medalha d'argent e lo norvegian Ole Einar Bjoerndalen, medalha de bronze. Los francéses fan un bòn tir gropat amb Vincenç Defrasnes que se classa v'ongen, Raphaël Poirée, dogen e Julian Robèrt segen.
4Lo biatlon feminin, doge quilometres e miei, partença gropaa, es enlevat per la suedesa Anna Carin Olofsson, davant las doas alemandas : Kati Wilhelm, medalha d'argent e Uschi Disl, medalha de bronze. Las francésas fan un bòn tir gropat amb Floréncia Baverel-Robèrt que se classa cinquena, Sandrina Bailly, detzena, Silvia Becaert vint-e-sieisena e Dauphina Peretto vint-e-setena.
4Dissàndes totjorn, en esquí aupenc, eslalòm especiau masculin, es un triò austrian que monopolizèc las tres medalhas, l'aur per Benjamin Raich, l'argent per Reinfried Herbst e lo bronze per Rainer Schoenfelder. Los francés Pierrick Bourgeat achaba a la v'ongena plaça.
4Dimenja, lo 26, per achabar, las doas darrieras esprovas an vist la victòria de l'italian Giorgio Di Centa, dins lo cincanta quilomètres d'esquí de fons, medalha d'aur, davant l'argent dau russe Eugeni Dementiev e lo bronze de l'austrian Mikhail Botvinov, (Emmanuel Jonnier pren una excellenta quatrena plaça, Vincenç Vittoz finís noven, Joan-Marc Galhard, ongen) e lo torneg olimpique de ockei foguèc emportat per la Suèda, medalha d'aur, davant la Finlanda, medalha d'argent e la Republica Chèca, medalha de bronze. Vaquí !
A la setmana que ven.
Micheu Prat
Data de creacion : 08/02/2006 - 23:12
Darriera modifiacion : 04/03/2006 - 17:21
Categoria : Radiò en Oc
Pagina legia 6146 fes
 Davant-veire la pagina
 Imprimir la pagina
|
![[fr]](inc/lang/fr.gif)
![[oc]](inc/lang/oc.gif)
Presentacion
Presentacion
visitaires
visitaires en linha
Reaccions a n'aquel article
31 membres
Aut