| Micheu PRAT ten una cronica setmaniera, en occitan-aupenc, sus la radiò Aups 1 (Alpes 1). Veici los textes en occitan. Per aquelei que serian interessats l’emission passa chasque divèndres a 6 oras e 20 dau matin.
ACTU Setmana dau dimècres 29 de març de 2006 au dimarç 4 d'abriu de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Polinesia Francesa, la fin dau 12, promulgacion e contestacion, Outreau segond, Afaire Sohane, accidents de montanha, valorizacion dau terraire, vaquí los subjectes d’aquesta setmana.
4Oscar Temaru, lo president de Polinesia Francesa soeta per son país un processus coma aquèu engajat en Nòva Caledonia. Mandèc au Francés Baroin, ministre dels DOM-TOM un projècte d'acòrd inspirat dels acòrds de Nomea.
4La fin dau numerò 12 per las entresenhas telefonicas engimbra una guèrra comerciala giganta dels operators. La concurréncia es pas de creire que crea una batesta sensa vergonha per emportar la part mai gròssa dau merchat tant profiechós.
4Lo chap de l'estat, Jaume Chirac intervenguèc divèndres passat a la television. La lei sus l'egalitat dels astres es eira promulgaa mas -per lo premier viatge- sarè pas aplicaa. Aqueste bidolhatge qu'acompanha lo C.E.P. aumenta la colèra e los passa charrieras de dimarç fagueron encara lo plen. Manifestaires, totjorn mai nombroses, demandan l'abrogacion pura e simpla dau contracte embaucha premiera que sona la mòrt dau còdi dau trabalh. Los francéses denonçan l'autisme d'aquèu govern que se trufa completament dau maucontentament dau monde e especialament dau jovent.
4Afaire novèu de pedofilia d'Outreau : set adultes son jutjats a Sant-Omer per viols sus minors entre 1994 e 2001. Detz pechons constituïsson la partia civila. Chau soetar que la justícia passi, aquèu viatge, e que farè ben son trabalh per faire espelir la veritat.
4Afaire Sohane : a las assisas de la Vau de Marna se durbissèc divèndres passat lo procès de Jamel Derrar -22 ans- e de son complici Tòni Rocca -23 ans-. Lo 4 d'otòbre de 2002, Jamel Derrar avia espoissaa d'essença una chatona de detz-e-set ans, Sohane Benziane, davant de li botar fuec amb un batifuec.
4Accidents de montanha : dos esquilhaires-aupinistes renomats, estajants de La Grava, se son tuats diluns d'après-dinnar dins un corridor de nèu de la Meija, aquèu dich "La Polichinèla". Un jove aspirant-guide espanhòu trobèc la mòrt dins una charança pròchi Monestier. A 24 ans, es la cincanta-quatrena victima d'un sason especialament murtriera.
4Dimècres, Joan-Marc Passeron achampèc a la Chambra d'Agricultura monde interessat per la valorizacion dau terraire, passant per son identitat. Foguèron invitats las chambras consularias e representants d'associacions qu'obran dins aqueste domani.
ACTU Setmana dau dimècres 12 d'abriu de 2006 au dimarç 18 d'abriu de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Chad, Itàlia, Joan La Sala, Outreau "dos", Lion champion, la Schappe e merchat dau Rochasson, vaquí los subjectes que vos vau parlar aquesta setmana.
4Après la temptativa de còp d'estat au Chad, la situacion es totjorn pron confusa mesme se lo president Idriss Deby Itno se dis victoriós. Anoncièc divèndres passat la rompaüra de las relacions diplomaticas amb lo Sodan, accusat de sostenir los rebèlles dau Front Unit per lo Chamjament. La batalha de N'djamena faguèc mai de quatre cents mòrts.
4Eleccions legislativas en Itàlia. Se desgonfla la baudrucha dau Sílvio Berluscòni qu'avia denonciaas fraudas massivas. En fach, lo ministeri de l'interior reconeissèc una error mager dins lo comptatge dels bulletins contestats. Romano Pròdi, chap de l'Union de senestra, ganhèc las eleccions de pas gaire e son chalenjaire a totjorn pas reconeissüa sa desfacha.
4Joan La Sala arrestèc sa chauma de la fam, creient que lo dorsier Toyal era reglat coma li avia explicat e promes son amic Sarkosy. En fach, los japoneses dau grope Toyal son pas convençuts de l'oportunitat d'una fabrica poluenta dins la vau d'Asp. Per elos, l'implantacion a Lacq convendria mielhs.
4Lo verdicte dau procès segond d'Outreau es tombat e sieis de las set personas fogueron condemnaas a dos ans de preson, pena qu'an ja complia en detencion provisòria. La reire-maire foguec acquitaa. Lo viòl es pas estat retengut e las personas son condemnaas per corrupcion de minors.
4Lion es ja assegurat dau títol de champion de França de balon. Es lo premier club de realizar aquesta performança istorica : emportar cinc còps de seguia aqueste trofea.
4Lo bastiment de "La Schappe", a Briançon, fabrica que foncionèc de 1842 a 1933, contunha d'alimentar la cronica amb las discussions ferotjas entre la vila de Briançon e lo Conselh Generau dins l'encastre dau contracte vila-despartiment. Sabem pas ce qu'advendrè d'aquèu bastiment gigant, patrimòni dau briançonés.
4Lo barri dau Rochasson a Gap aurè son merchat. Se debanarè chasque dimarç dau temps de las uech setmanas d'assai. Gajem qu'aqueste assai sarè lèu transformat.
ACTU Setmana dau dimècres 19 d'abriu de 2006 au dimarç 26 d'abriu de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Petròli, Nepal, Joan Bernard, Villepin, Sarkòzy e Cròtas, vaquí los subjectes que vos vau parlar aquesta setmana.
4Petròli : lo pretz dau baril es jamai montat tant aut. Lo plafon istoric dels setanta-cinc dollars lo baril de brent foguèc crebat la setmana passaa. L'afaire iranian es pas per ren dins aquesta flambeaa.
4Nepal : lo rei Gyanendra demandèc a l'opausicion de li prepausar un nom de premier ministre. Comença de comprendre que son autoritarisme passa pas mai après que la policia d'Estat aguessi tirat sus lo pòple a Catmandó.
4Sciéncias : lo metge balès Joan Bernard es mòrt a l'atge de nonanta-e-v'uech ans. Era un mestre d'ematologia e sas recherchas adjuèron fòrça a cochar la leucemia. Òme de batèsta, foguèc perèu un dels premiers resistants. Era un d'aquelos sabentàs que sabian mariar rechercha scientifica e reflexion filosofica. Fasia partia dau comitat d'etica qu'era un dels premiers per parlar de bioetica.
4Villepin : assaia de se tornar far una verginetat au près dels joves, après l'afaire dau CPE. En Savòia n'auta, rescontrèc escolans e declarèc : « Aquestos meinats son una leiçon per nosautres totes, que passan las espròvas amb lo sorire.
4Sarkòzy : sus la dralha de Le Pen e De Villiers, anoncièc dissàndes davant dos mila cinc cents aderents novèus de l'UMP que los estrangiers que se trobavan pas ben en França avian que de se'n anar.
4Cròtas : Lo vilatge de Crots, aquesta aberracion lingüistica mager, charcha encar, vint ans après son chamjament de denominacion, sa personalitat veraia. Era ja una colhonaa de revirar "las Cròtas" per "les Crottes", mas foguèc lo bloquet quora se pensèron de nominar "Crots" lo vilatge de "las Cròtas". Urosament que las dònas de l'abaia de Boscodon son aquí per lor rementar l'origina occitana dau nom de lor país.
ACTU Setmana dau dimècres 26 d'abriu de 2006 au dimarç 2 de mai de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Rwanda, Berlusconi, Clearstream, Projecte Sarkosy, Mont Santa-Odília, la copa au P.S.G., vaquí los subjectes que vau tractar aquesta setmana.
4Rwanda. Doge ans après lo genocidi au Rwanda que faguèc entre 500 mila e un milion de victimas Tutsis, solament 26 personas fogueron jutjaas sus los 100 mila Hutus que participèron au chaple de l'etnia Tutsi. Lo tribunau penau internacionau per lo Rwanda ten son seti a Arusha, en Tanzania. Solament 25 personas son encara en cors de jutjament.
4Berlusconi demissionèc fin finala dimarç de son pòste de president dau Conselh dels ministres. Romano Prodi foguèc encharjat oficialament per lo president de la Republica italiana de formar lo govern novèu. Deuria estre fach d'aquí la fin de la setmana.
4Clearstream, que vòu dire "riu clar", mas qu'es perèu lo nom d'un afaire que l'es pas tròp... clar, arriba coma un terratremol ! Quauqu'un parla mesme d'un "Watergate a la francesa". Aqueste afaire, dau nom d'una societat luxemborgesa, fai trantalhar las mai n'autas personalitats dau poer. De Villepin auria comandat, sus la demanda de Chirac, en 2004, un estudi sus l'existéncia de comptes financiers duberts en Soissa per Sarkosy. L'escande es vengut afaire d'estat. I a quauqua ren de poirrit dins la Republica francesa, belèu mai que dins lo reiaume de Danemarc per lo grand William Shakespeare.
4Lo projecte de lei de Nicolas Sarkosy sus l'immigracion es en discussion a l'assemblaa nacionala. Lo tèxte es fòrça còntraversat e criticat. L'immigracion chausia voudria dire que, coma de costuma, dins la Republica dels dreches de l'òme, segon que sares poderós o miserós... De mai, Sarkosy torna prendre, sensa ussear, las tèsis dau Front Nacionau que demandan a n'aquelos qu'aman pas França de tornar dins son país. A un an de las presidencialas, assaia de recuperar l'electorat de drecha extrema.
4Mont Santa-Odília : quatòrge ans après la catastròfa aeriana que veia un Airbus A320 s'escrachar en Alsàcia, lo procès se durbissèc dimarç a Colmar m'onte sieis prevenguts compareisson davant lo Tribunau Correccionau. L'avion assegurant la liason Lion-Estrasborg avia v'uechanta-e-sèt personas a bòrd.
4Lo París Sant-German ganhèc, dissàndes passat, la finala de la copa de França de balon fàcia a l'Olimpica de Marselha dos buts a v'un. Lo rescontra se debanèc sensa auvari alora que lo servici d'òrdre redobtava los energumènes e autres oligans.
A la setmana que vèn.
Michèu Prat
Data de creacion : 09/04/2006 - 10:47
Darriera modifiacion : 25/05/2006 - 10:28
Categoria : Radiò en Oc
Pagina legia 5539 fes
 Davant-veire la pagina
 Imprimir la pagina
|
![[fr]](inc/lang/fr.gif)
![[oc]](inc/lang/oc.gif)
Presentacion
Presentacion
visitaires
Reaccions a n'aquel article
31 membres
Aut