| Micheu PRAT ten una cronica setmaniera, en occitan-aupenc, sus la radiò Aups 1 (Alpes 1). Veici los textes en occitan. Per aquelei que serian interessats l’emission passa chasque divèndres a 6 oras e 20 dau matin.
ACTU Setmana dau dimècres 3 de mai de 2006 au dimarç 9 de mai de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Blair remanea, en França : afaire d'Estat, l'ors au Conselh d'Estat, Madison e Mathias : dos pechons tuats, Seguretat rotièra, vaquí los subjectes que vau tractar aquesta setmana.
4Après la cabussaa quora las eleccions localas en Bretanha granda, Tony Blair remaneec divèndres passat lo govern britanique. Eviccion dau ministre de l'interior, arribaa d'una femna, Margaret Becket, au Foreign Office (los afaires estrangiers)... Blair voudria ben escondre, per l'importança dels chamjaments, las resultas marrias dels trabalhistes que perderon 302 setis dins 170 collectivitats.
4L'afaire de l'Estat francés que li dison "Clearstream" (lo riu clar) arresta pas de faire tremolar las instancias mager de l'Estat. Maugrat las explicas de Sarkosy davant lo jutge encharjat de l'afaire, maugrat la desmentia dau Chirac après la revelacion dau Guit Enchaenat de dimècres sus los comptes qu'auria duberts dins una banca japonesa, se pòt pas empachar de s'interrojar sus la realitat de la corrupcion au nivèu lo mai n'aut de la dicha Republica Francesa. Avem b'lèu besonh de faire nòstra "glasnost" o nòstra "perestroïca" que lo mitan politique dau govern que nos mena ven opac qu'es pas de creire.
4Lo Consèlh d'Estat regitèc la demanda d'atefiaires pirenencs d'arrestar la re-introduccion d'orses dins Pirenèus. Restan encara tres orses eslovens de larjar, segon lo plan de refortiment dau govern e de la ministra Nelli Olin. Los pastres e païsans opausats au projecte se desiretjan pas d'aquesta decision e vòlon contunhar la lucha.
4Dos pechons fogueron tuats aquesta setmana, qu'es de creire que l'umanitat a pas fach ges de pas despiei los premiers òmes. Coma se poiem dire civilizats quora veiem d'actes coma aquelos que te fan venir lo vomit. La pechona Madison, d'Eiguièra, dins Bochas dau Ròse e lo pechon Mathias, de Molins-Engilbert, dins Nievra, son mòrts e poiem pas far autrament que d'esperar lo temps de la justícia, après lo temps de l'enquista. S'esperan, dins un cas lo testimòni dau raubaire de la filhèta, per lo moment espitalizat e, dins l'autre, los prelevaments biologiques que saran comparats a l'A.D.N. de l'agressor.
4Los chifres de la seguretat rotiera per abriu son marrits. Amb 5 virgula 6 dels cent de tuats en mai per rapòrt au mes d'abriu de 2005, es l'auça la mai fòrta despiei lo mes de julhet darrier.
ACTU Setmana dau dimècres 10 de mai de 2006 au dimarç 16 de mai de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Moussaoui, Barcelona, Gatlin, Manaudou, Sarkozy resta, mocion de censura, chausia de Domenech, arrestacions, vaquí los subjectes que vau tractar aquesta setmana.
4Zacarias Moussaoui foguec pas condemnat a mòrt pr'amor una persona soleta de la juraa avia votat còntra alora que las onge autras avian votat per. Als dos torns que vengueron après, i aguèc detz votavions per la condemnacion a mòrt e dos per la reclusion criminala a perpetuitat. Eire, es empresonat a Floréncia, dins l'oest dau Coloradò.
4Dimècres, Barcelona remportèc la finala de la copa d'Euròpa dels champions facia als englés d'Arsenal 2 a 1. Lo match se joèc a 11 contra 10 que lo gardian d'Arsenal pressèc un carton roge e foguèc fòrabandit.
4L'estats unian Justin Gatlin egalizèc divèndres passat lo recòrd dau monde dau 100 mètres detengut per lo jamaïcan Asafa Powell en 9 segondas e 77 centièmas.
4La francésa Laura Manaudou s'emparèc dau recòrd dau monde dau 400 mètres naia liura en 4 minutas, 3 segondas e 3 centiemas. Lo recòrd precedent foguèc establit en 1988 (fa detz-e-uèch ans) per l'estats uniana Janet Evans.
4Micolau Sarkòzy ista au ministèri de l'interior, maugrat los rapòrts mai que tenduts amb lo premier ministre Dominique de Villepin. L'afaire "Clearstream" contunha de faire remolins e los jutges saran bòns s'arriban a esclarzir aqueste dorsier sorn e bartassier.
4La mocion de censura despausaa per lo Partit Socialista foguèc regitaa maugrat las votz de Francés Bayrou e de sos amics que se rendon compte tardierament de l'estat de deliquescéncia de lors alliats de l'U.M.P. empegats dins lo chauchum de l'afaire d'estat escandalós e dins la charriera bòrnia de las guèrras intestinas.
4Ramond Domenech anoncièc dimenja los 23 noms dels joaires que van participar a la copa dau monde de balon lo mes que ven en Alemanha. Fabian Barthez sarè lo portier oficiau supleat per Gregòry Coupet. I a pas gaire de suspresa que los melhors son seleccionats, mai la chausia laissa defòra joaires talentuoses coma Ludovic Giuly, Micolau Anelka o Robèrt Pirès.
4Un malhum important d'estupefiants foguèc desmantelat dimarç de matin amb 16 interpellacions dins los Aups dau Sud. Los gendarmas capitèron aquèu bèu còp de fielat dins lo Sisteronés, lo Gapencés e l'Ambrunés. Fasia ja quauques meses que lo trabau de recherchas e d'investigacions dels enquistaires dels pelotons d'intervencion e companhias de gendarmas avia començat. Lo trafic portava sus canabis.
ACTU Setmana dau dimècres 17 de mai de 2006 au dimarç 23 de mai de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Barratge chinés, govern iraqian, Hamas-Fatah, Montenègro, totjorn pas clar.. l'afaire, Tram mulosian, estòc-car a Marselha, vaquí los subjectes que vau tractar aquesta setmana.
4Lo mai gròs barratge dau monde ven d'achabar sa construccion en China. Sus lo flume Iang-Tse-Qiang, l'autra muralha granda retendrè 39 milliards de mètres cubics d'aiga. Dos mila tres cent nòu mètres de long, cent v'uechanta-cinc de n'aut, es l'òbra mai giganta jamai complia dins aqueste domani. Poiem pas dire se totes los impactes ecologiques fogueron estudiats. La risca de modifiacion dau climat e doncas sus la vegetacion e las espècias animalas sarè pi estudiaa a posteriori !...
4L'Iraq a son govern novèu. Foguèc presentat dissàndes per lo premier ministre Nouri al-Maliki. Son quasi totes tecnocrates desconeissuts dau publique.
4Las fòrças dau Hamas e dau Fatah qu'arrestan pas de se tustar fan corre una risca mager de guèrra civila en los territòris palestinians.
4Montenègro votèc son independéncia de Serbia a mai de 55 dels cent de las votz e espelís coma aquò un estat novèu en Euròpa.
4Silenci, fugissem ! Per s'aluenhar de l'ambient desastrós provocat per l'afaire "Clearstream", Villepin a la Reünion e a Maiòta, Sarkosy au Malí e au Benin, los fraires enemics se donèron lo mot dijòus e divèndres passat per laissar lo fum de racar-vomit qu'acompanha la coa de la comèta de las "Fregatas de Taïwan".
4Mancava plus que lo viatge de Chirac au Brasiu e au Chilí despiei dimècres per que chascun foguesse anat quèrre un pauc d'èr frech, luenh de las preoccupacions encorpataas dau dorsier encombrant.
4Lo tramway mulosian foguèc inaugurat dissàndes per lo president Jaume Chirac. Aquesta tecnologia torna trobar sas letras de noblèsa après estre tombat dins un oblit quasi complet despiei las annaas cincanta.
4Se coneisson pas ben encara las rasons que butèron un jove a esquichar, amb una veitura raubaa, d'autres joves d'un quingenau d'ans davant lo collègi Massenet a Marselha, diluns. Sortia just d'una convocacion dau jutge per enfants dau tribunau quora raubèc una Cliò davant de se ronsar sur un grope, sear quauques collegians e prendre la fugia. Sarè culhit un moment après per la brigada anti-criminalitat. Una de las victimas es totjorn en reanimacion a l'espitau.
ACTU Setmana dau dimècres 24 de mai de 2006 au dimarç 30 de mai de 2006
Que s’es passat aquesta setmana ? Indonesia, Bibendom orfanèu, Drut amnistiat, Pellerin davant la justícia, estagi a la FSU, vaquí los subjectes que vau tractar aquesta setmana.
4Indonesia : après lo terratremol de dissàndes, l'ONU assaia de coordenar l'arribaa de las organizacions pas governamentalas. Mas es pas aisat que chascuna se fai pas marcar e empacha una gestion melhora dels secorses.
4Bibendom orfanèu : divèndres passat, Edoard Michelin, lo patron de l'entrepresa clamontesa de gomas, fasia naufragi a l'oèst de l'iscla de Sein. Detz mila personas assistissèron a las obsèquias dimècres passat. Guillaume Normant, lo president dau comitat locau de las peschas d'Audièrn, capitani dau batèu, dispareissèc.
4Dins un dorsier que li es pas exempt de tot sopçon, lo chap de l'Estat vèn d'amnistiar son colèga, reire-ministre dels espòrts, Guy Drut. Mes en causa dins l'afaire dels merchats publiques d'Iscla de França, condemnat a quinge meses de preson amb sursit e a cincanta milas euros d'emenda en otòbre de 2005, l'ancian correire a la baranha riscava de pas tornar trobar son pòste au Comitat Internacionau Olimpica e Esportiu ! Vaquí una rason qu'es bòna per eschafar la lausa magolharda.
4Lo Professor Pèire Pellerin, reire-chap de l'autoritat de proteccion nuclearia, passa davant la justícia, dins l'enquesta sus lo passatge dau nívol radioactiu de Chernobil au-dessus de França en 1986. A v'uechanta-tres ans, eira, e sa mesa en examen dèu pas escondre la responsabilitat de las autoritats politicas de l'epòca que se troban pas sus lo banc dels acusats. Era pas solet, totun, per dire que lo nívol s'avia arrestat a las frontieras de l'exagòn.
4La FSU, Federacion Sindicala Unitària, organizèc dimarç e dimècres un estagi a París sus la question de las lengas e culturas regionalas. Foguèc l'ocasion, per los sindicalistes occitans de confrontar las lors situacions a aquèlas dels alsacians, bascos, bretons, catalans, còrsos, franciques e creòls. La condemnacion de l'Estat foguèc unanima que vòu pas faire son trabalh e laissa a las collectivitats localas la chausia d'ajüar o pas las lengas e culturas de França per se mantenir o se desvolopar.
A la setmana que vèn.
Michèu Prat
Data de creacion : 24/05/2006 - 23:28
Darriera modifiacion : 08/06/2006 - 21:46
Categoria : Radiò en Oc
Pagina legia 5258 fes
 Davant-veire la pagina
 Imprimir la pagina
|
![[fr]](inc/lang/fr.gif)
![[oc]](inc/lang/oc.gif)
Presentacion
Presentacion
visitaires
visitaires en linha
Reaccions a n'aquel article
31 membres
Aut