| Micheu PRAT ten una cronica quotidiana, en occitan-aupenc, sus la radiò Aups 1 (Alpes 1). Veici los textes en occitan. Per aquelei que serian interessats l’emission passa dau luns au vèndres a 6 oras manca vint dau matin. Es redifusia a set oras manca cinc. (05:40 puèi 06:55).
ACTU Setmana dau diluns, lo 4 de setembre a la dimènja 10 de setembre de 2006
4 Diluns, lo 4 de setembre de 2006. E bonjorn ! Lo consèu municipau de Bordèu a demissionat per laissar plaça liura au tornar d'Alain Juppé. Es un deni de democracia. Coma se pòt pensar, dins lo monde modèrne, qu'un òme providénciau, tot enarque que sieie, poissi faire mielhs qu'una còla per dirigir una vila gròssa... tant coma un vilatge pechon ? Chau dire que son bèn a sa bòta, sos cortisans, qu'avian totjorn dich que li laissarian lor plaça quora tornaria de sos desmesclats amb la justícia. Chau dire perèu que foguèc bèn clemènta, aquèla justícia, que faguèc passar de cinc ans a un an solet son periòde d'ineligibilitat. Es de creire que la prèsa ilegala d'interests e l'abús de bèns sociaus son mens sanccionats e mens grèus que las manifestacions contra lo C.P.E. o lo dalhatge d'un champ d'O.G.M. ! A deman.
4Dimarç, lo 5 de setembre de 2006. E bonjorn ! Las universitats d'estiu se debanan, las unas après las autras, e se pòt pas tròp vèire de chamjaments dins los estats-majors dels partits exagonaus. Son totjorn un pauc las mesmas testas quora son pas los elefantasses que semblan puslèu de mamots, despiei lo temps qu'esquichan lo quitran politique. Se ne'n parla pas tròp, dins los medias, de l'universitat d'estiu de R&PS, mas Aups 1 es aquí per corregir aquèla error. Qu'es aquèla bestia ? Son las inicialas de Regions e Pòples Solidaris, la federacion dels partits autonomistes de l'exagòn amb los bretons de l'U.D.B. -l'Union Democratica Bretona-, los còrses de l'U.P.C. -l'Union dau Pòple Còrse-... Son representaas aquí dedins totas las "minoritats" de l'Estat francés. Lo P.Òc. -lo Partit Occitan- es la compausanta occitana d'aqueste mesclum originau. Se rescontran aquest an en Alsacia, a Mulosa, sus l'invitacion de l'U.P.A. l'Union dau Pòple Alsacian.
Per aquestos qu'an lo oèb, se pòt legir la mocion finala sus http://www.r-p-s.info. A deman.
4Dimècres, lo 6 de setembre de 2006. E bonjorn ! Agantaa giganta de cocaína. Una operacion francò-espanhòla permetèc d'arrasonar un velier que contenia tres tonas de dròga. Mai de tres tonas tres cents quilòs de cocaína "fòrça pura" foguèron agantaas aquesta setmana sus un velier au larje de la Illas Canàrias au cors d'una operacion francò-espanhòla que permetèc de desmantelar un malhum important entre America Latina e Euròpa. A bòrd dau velier de luxi, lo « Spes Nòstra » se trobava la dròga d'una valor merchanda de dos cents milions d'euros. Lo trafic es dirigit per un francés, una figura dau banditisme gròs que se bastissèc un impèri colossau au sud d'Espanha : 25 veituras de luxi, nòu iòtes, set apartaments, quatre bastidas e mai d'un establiment de nuech. Onge personas foguèron arrestaas, tres sus lo velier, cinc dins lo sud d'Espanha e las tres autras a Nantas entre lasqualas cinc francéses. A deman.
4Dijòus, lo 7 de setembre de 2006. E bonjorn ! Dos ans après Beslan, la presa d'ostatges saunosa que faguèc tres cent trenta-e-tres mòrts dins aquèla vila d'Ossetia dau nòrd, en Russia, la comemoracion foguèc trebolaa per la publicacion d'una enquèsta nòva e pas oficiala. Las doas explosions que provoquèron l'assaut finau de las fòrças especialas russas sarian degüas a granadas vengüas de'n defòra. Aurian doncas pas pogüas apartenir als terroristas chechènes. Aquèu pòple que contunha de se batre dins l'indiferéncia quasi generala còntra l'imperialisme sovietique ameritaria lo sosten de la comunautat internacionala. Au contrari, lo chaple se contunha e França coma Euròpa bolegan pas d'un poci. A deman.
4Divèndres, lo 8 de setembre de 2006. E bonjorn ! Dòc Gynecò es vengut sostenir son mestre de pensaa, dissàndes passat, a l'universitat d'estiu de l'U.M.P. Coma lo Johnny lo lendeman, es vengut lipar las bòtas dau Sarkosy. Los riches sabon totjorn trobar la bòna dralha per eschapar a l'arroïnatge dau collectivisme. Ieu que me creieu qu'aquèl òme venia de la banlèga, aquò m'estomaquèc de lo vèire cirar las pompas dau menaire de la drecha francésa. Sieu totjorn estat favorable a la chançon engatjaa. Mas puslèu de l'autre caire : Lény Escudero, Henry Tachan, Jean Ferrat... los fantaumas de la television. Bòna dimenchaa... A diluns que vèn.
ACTU Setmana dau diluns, lo 11 de setembre au diluns, lo 18 de setembre de 2006
4Diluns, lo 11 de setembre de 2006. E bonjorn ! Cinc ans après los atemptats dau v'onge de setembre, lo rasèu Al-Qaída difusa una video novèla que mostra la preparacion dels atemptats. La chaena de television Al-Jazira passèc una ora e miei d'aqueste document dijòus passat. Ben Laden sotalinha que planifièc èu-mesme las atacas sus New-York e Washington dins una partia de la video pas difusia per Al-Jazira. Los atemptats los mai murtriers de l'istòria foguèron comeses per detz-e-nòu terroristas d'Al-Qaída. Faguèron 2749 mòrts a New-York e 224 en defòra. Lo chap d'Al-Qaída s'escondria dins las regions montanhosas entre Afganistan e Paquistan, mai demòra totjorn introbable. A deman. 4Dimarç, lo 12 de setembre de 2006. E bonjorn ! La Segolène voudria suprimir la carta escolara. « Aquò saria l'ideau » dissèc la candidata a l'investitura dau Partit socialista per las eleccions presidencialas de 2007. Creaa en 1963, aquèla carta permete la reparticion dels escolans en foncion dau sector geografique. Existisson las derogacions mas aquela carta evita los abuses dau sistèma ancian que permetia als melhors de chausir los establiments reputats melhors e oblijava los autres de s'escolarizar dins los establiments de segonda zòna. Es la formula ja sostengüa per lo Sarkosy (s'era declarat favorable a la supression de la carta escolara en febrier darrier) que ven de chausir la Presidenta de Peitau-Charantas. A deman. 4Dimècres, lo 13 de setembre de 2006. E bonjorn ! Marcel Lesbròs festeèc dissàndes passat sos v'uechanta-e-cinc ans. Aqueste anniversari èra bessonat amb aquèu de sos seissanta ans dins la vita politica. Neissut lo nòu de setembre de 1921, ocupèc mai d'una foncion : premier conse de Chastèu vielh en 1953, es elegit au Conselh generau dels Aups Auts tre 1961 e lo demorarè trenta-set ans amb sege ans a la presidéncia. Chau apondre encara quinge ans au Conselh regionau e detz-e-set ans de mandat au senat. Metge de mestier, aquèl òme a totjorn sachut virar sa vèsta dau bon costat, ce que li permete de durar coma pas tant d'autres an capitat de faire. Obtenguèc decoracions, medalhas e autras distinccions. Es per exèmple chivalier de la Legion d'onor. A deman. 4Dijòus, lo 14 de setembre de 2006. E bonjorn ! Dubertura de la chassa dimènja passaa. Un milion quatre cents mille adèptes en França an retrobat lor plaser favorit : tuar las bestias. En aquitània, se chassa l'ortolan, aucèu pechon de la talha d'un passeron, que s'engraissa e que se degusta la testa dau manjaire escondüa sos un toalhon. Aquí i a doas ipotèsis : sieie saria per gardar lo fum de l'aucèu coma se faria una inalacion, sieie belèu per escondre de la vista dels autres la facia puercassièra dau gromandàs. D'apr'aquí se chassan puslèu lo chamós e las autras bestias gròssas de las nòstras montanhas. A deman. 4Divèndres, lo 15 de setembre de 2006. E bonjorn ! Los chantiers navaus de Sant-Nasari, ancians chantiers de l'Atlantique foguèron represes a la prima passaa per una entrepresa forestièra. Venon d'emportar lo merchat dau segle que lor foguèron comandats dos batèus gròsses que se dison paquebòts. Après lo Queen Mary II, aquèla comanda vèn a ponch per los chantiers que lo quasernet es plèn dinsqu'a 2011 amb onge millions d'oras de trabalh comolaas per las construccions previstas. Es un armator estats-unian que se va paiar aquelas doas belòias gròssas, per prepausar sas crosièras de luxi als toristas argentats de la planèta tota. Bòna dimenchaa... A diluns que vèn. 4Diluns, lo 18 de setembre de 2006. E bonjorn ! La fusion entre Gas de França e Suez deuria entraïnar d'obligacion la privatizacion de l'entrepresa gasièra. Passacharrieras son organizats per las organizacions sindicalas e las discussions a l'assemblaa nacionala van bòn trinc. L'escrutin a GDF donèc per resulta nonanta-quatre dels cent dels personaus opausats a la privatizacion. Lo Comitat d'entrepresa de Suez mandèc de son caire una peticion en favor de la fusion. Per lo moment, solament 9 mila dels 60 mila salariats de l'entrepresa signèron lo tèxte, ce que representa quatòrge dels cent dau personau. Las discussions a l'assemblaa s'anoncian sarraas que mai de quatre mila amendaments foguèron despausats. La fin de la votacion es prevista per lo 22 de setembre. A deman.
ACTU Setmana dau dimarç, lo 19 de setembre au diluns, lo 25 de setembre de 2006
4 Dimarç, lo 19 de setembre de 2006. E bonjorn ! La polemica mandaa per lo Francés Filhon, coma una calaa dins la lòna, sus los regimes especiaus de retiraa èra bèn lo missile premier d'una ataca a tèrme lòng coma l'avem vist tre dijòus passat amb la presa de pausicion dau Sarkosy èu-mesme que sautèc sus l'ocasion per enfonsar lo clavèu. La pòrta-paraula de l'UMP avia agut l'idea de dire qu'èra una reflexion personala dau Filhon, lo jorn mesme... Avèm ben vist qu'avia la benediccion dau sieu mestre per arrambar la question. En 1995, lo quite Juppé se petèc las dents sus la question bartassièra que mandèc milions de personas per charrieras. Es bèn la drecha dura que se servís dels sondatges favorables a n'aquèla mesura per ne'n tornar metre una espessor. La remesa en causa dels aquistes sociaus contunha de tafurar la borgesia gròssa e sos pechons soldats au poer. Drech dins sas bòtas, perèu, lo Sarkosy ? A deman.
4 Dimècres, lo 20 de setembre de 2006. E bonjorn ! Lo canyoning fai d'onda a Rabòu. Lo pechon buech passa ap'r'aquí e fai vint ans que problèmas existisson entre estajants dau vilatge e toristas apassionats d'aigas vivas. Aqueste estiu, las relacions se son encara enverinaas amb actes de vandalisme comeses per los opausants a l'activitat. I aguèc, fai quauquas annaas, un acòrd d'utilizacion entre la comuna e las associacions que promouvan la practica d'aquèl espòrt. Lo problèma mager vèn dau fach dels privats que venian en defòra dels merlets atribuïts a l'activitat sensa ges de contraròtle per los faire respectar. La comuna pechona que faguèc la chausia dau pastoralisme se troba de fach envasia per los adeptes dau devala-riu. Lo torisme a totjorn agut efèctes pervèrses que noison als autoctònes. A deman.
4 Dijòus, lo 21 de setembre de 2006. E bonjorn ! L'orau de passatge per los candidats a l'investitura socialista per l'eleccion presidenciala de 2007 se debanèc dissàndes a Lens, dins Pas de Calais. Chascuna e chascun tenia sas vint minutas per convèncer los dos mila cinc cents militants presents aquí. L'òrdre de las intervencions avia estat tirat au sòrt : Segolena Royal, puèi Domergue Strauss-Kahn, Jaume Lang, Laurenç Fabius, Lionel Jospin, Martina Aubry e Francés Olanda se succedissèron a la tribuna. Crestiana Taubira, dau Partit Radicau de Senèstre, candidata declaraa a l'Elisea, denoncièc una manca de consideracion de Francés Olanda de cara als elegits e militants radicaus. Restan encara dos meses au Partit Socialista davant la chausia finala, lo 16 de novembre que vèn. A deman.
4 Divèndres, lo 22 de setembre de 2006. E bonjorn ! Dimenja passaa s'achabèc la seissanta-unena edicion de la "Vuelta", lo torn d'Espanha cicliste. Lo quazaque Alessandre Vinocoròv, 33 ans, emportèc l'espròva davant l'Espanhòu Valverde, l'autre Quazaque Quashechquin e Carlòs Sastre, un autre espanhòu. Puèi avem apres dissàndes que, l'an que ven, en 2007, lo torn de França tornaria dins nòstre despartiment dels Aups Auts amb una arribaa d'etapa a Briançon e un despart de Tallard l'endeman. Ven de mai en mai dificile de luchar contra la tricharia a l'E.P.O. que sa deteccion es quasi impossible per aquelos qu'utilizan perèu los caissons pressurizats per aumentar d'un biais pas chimica mas fisiologica la quantitat d'oxigène dins lo sang. S'espera totjorn la resulta finala dau torn 2006 que l'Estats-unian Floyd Landis portèc reclamacion contra son desclassament. Bòna dimenchaa... A diluns que vèn.
4 Diluns, lo 25 de setembre de 2006. E bonjorn ! Beneset lo segen, lo papa, declarèc dimarç passat a Ratisbòna qu'existissia un liame entre islam e violéncia. La declaracion, mai que malencontrosa, que fasia l'amalgama entre islam e islamisme integrista o terrorista, entrinquèc una onda de protesta dins lo monde musulman. Maugrat l'expression dels regrets dau papa, una certana inquietud reina au Vatican. Menaças contra lo seti de la Gleisa e contra Roma foguèron portaas e ja mai d'un atemptat foguèron comeses dins luecs de culte catoliques, coma a Naplosa o Gazà. Coma se poiria encara afirmar que lo papa es infalhible ? A bèu far amenda onorabla, aurè de mau per amorçar lo fuèc que ven d'atisar. Lo raprochament de las gleisas, mosquèas, sinagògas e autres temples que se fasia dins l'ecumenisme prenguèc un còp dins l'ala. Chau esperar que se poirè tornar trobar la dralha de la patz religiosa, qu'aviam pas besonh d'aquesta òli sus lo fuèc gitaa per Beneset lo segen. A deman.
ACTU Setmana dau dimarç, lo 26 de setembre au diluns, lo 2 d'octòbre de 2006
4 Dimarç, lo 26 de setembre de 2006. E bonjorn ! Despartiment voat au tot-torisme despiei mai d'una generacion, los Aups auts vivon encuei las contradiccions eissias d'aquèla chausia. La manca d'aiga ven un problèma fondamentau que, se i a pas pron d'aiga per lo monde dau país, coma alimentar los canons de nèu de totas nòstras estacions d'esquí. A Ceuse, los investiments son suspenduts a las decisions administativas. Los vesins de Sigoier e Peleutier vèion d'un uelh marrit los foratges previstes per alimentar l'ennevament artificiau A l'ora dels chamjaments climatiques, es blèu pas un desvolopament duradís que pòt faire bòn mainatge amb la rendebilitat de l'aur blanc. A deman.
4 Dimècres, lo 27 de setembre de 2006. E bonjorn ! Lo procès dau coble Mégret se durbissèc au Tribunau de Marselha. L'afaire pertocha lo desvirament dels fons publiques per financiar la propaganda dau "Movement Nacionau Republican" dau Brunò Mégret. Quatre letras mandaas a 30 mila premiers conses de França en 2001 per Catarina Mégret "avian degun caractere comunau" e la soma de 75 mila euros per l'achaminament postau auria pas degüa estre suportaa per los contribuables vitrolencs. La requisicion dau procuraire es de doas annaas de preson amb sosta, 50 mila euros d'emenda e dos ans d'inegibilitat per Mégret e sa femna. lo tribunau de Marselha se prononciarè lo 18 d'octòbre. A deman. 4 Dijòus, lo 28 de setembre de 2006. E bonjorn ! L'estats-uniana Anousheh Ansari, d'origina iraniana es vengüa la premièra femna torista de l'espaci. Es dintraa dimècres, lo 20 de setembre, amb la còla de cosmonautas dau vaissèu Soyoz dins l'estacion espaciala internacionala. Lo vaissèu Soyoz TMA-9 avia despegat diluns dau cosmodròma de Baikonor, au Quazaqustan, per la quatorgèna mission de duraa longa sus l'estacion espaciala internacionala. Anousheh Ansari, 40 ans, es una femna d'afaire engenhairitz especializaa dins lo sector de las telecomunicacions. Es la quatrena torista de l'espaci e la premièra femna a s'ofrir aquèu viatge per mai de 15 millions d'euros... A deman. 4 Divèndres, lo 29 de setembre de 2006. E bonjorn ! Chapèu bas, dòna Joani Longò. A quaranta-e-uech ans, la grenoblesa participèc un còp de mai als mondiaus de ciclisme. La championa au paumarés impressionant de nòu cent setanta-una victòrias a totjorn bòna vòlha e bònas jambas. 4 títols mondiaus contra la mòstra, 5 sus rota, mai 52 títols au plan exagonau, sensa eissubliar l'aur olimpica obtengut en 1996 a Atèna, la carrièra de Joani es exemplària. I a 27 ans, disputava a 21 ans sos premiers championats mondiaus a Maastricht. Achabèc amb una bèla uechena plaça. Finissèc encara detz-e-novena dimècres, lo 20 de setembre, a Salzborg, de la corsa contra la mòstra dels mondiaus 2006. Deguèc abandonar dissàndes passat quora l'espròva en linha que veguèc la victòria de la joventa olandesa Mariana Vos, 19 ans, davant l'alemanda Trixi Worrack e l'escocesa Nicòla Cooke. Bòna dimenchaa... A diluns que vèn. 4 Diluns, lo 2 d'octòbre de 2006. E bonjorn ! Ben lèu espelirè lo DMP ( Dorsier Medicau Personalizat), pèça bartavèla de la refòrma de l'assegurança malautia. La premièra demostracion informatica se debanèc i a gaire mai d'una setmana a Amiens, chap luec de Soma, dins un gabinet medicau e un espitau, en preséncia dau ministre de la santat, Xavier Bertrand. Lo DMP contendrè informacions venent dels professionaus de santat e establiments de santat : espitaus, metges liberaus, farmacians, laboratòris d'analisis medicalas, après autorizacion dau pacient. Foguèc elaborat sos l'agachança de la CNIL (Comission Nacionala Informatique e Libertats) e lo pacient solet poirè delivrar las autorizacions d'accès als professionaus de santat. A deman. Michèu Prat
Data de creacion : 03/09/2006 - 23:26
Darriera modifiacion : 23/09/2006 - 23:55
Categoria : Radiò en Oc
Pagina legia 5272 fes
 Davant-veire la pagina
 Imprimir la pagina
|
![[fr]](inc/lang/fr.gif)
![[oc]](inc/lang/oc.gif)
Presentacion
Presentacion
Reaccions a n'aquel article
31 membres
Aut