ACTU Setmana dau dimarç, lo 6 de febrier au diluns, lo 12 de febrier de 2007


4 Dimarç, lo 6 de febrier de 2007. E bonjorn ! Dispareissú lo luns 29 de janvier a Borg-lès-Valéncia, dins Droma, lo pechon Julien Sery demora totjorn introbable. Las recherchas an totjorn ren doná maugrat lo refortiment dau dispositiu e la presa en man de l'enquista per la Direccion Interregionala de la Polícia Judiciària de Lion. Sopçonat un moment, Eric Zemia, lo bèu-paire dau pechon, foguèc plaçat en garda a vista mas bandit après trege oras de retengüa. Dimècres de matin, vouguèc se suïcidar en se plantant un cotèu dins lo pitre. Se morissèc dins la nuech seguènta au centre espitalier de Valéncia. "Ai pas tuat mon pechon Julian" foguèron sas darrièras paraulas. Costat recherchas, los espers fondás sus l'utilizacion d'un sonar darrièra generacion per retrobar lo còrs dau meinat de tres ans foguèron decebús. A deman.

4 Dimècres, lo 7 de febrier de 2007. E bonjorn ! Bové se manda. Anoncièc oficialament sa candidatura per l'eleccion presidenciala de la prima que vèn, dijòus passá a Sant-Denís. Se designa coma "lo porta-paraulas dels sensa-votz". Après lo charpinhament dins lo camp dels altermondialistes, lo còp de fòrça dels comunistas per impausar Maria-Jòrgi Buffet, lo cavalier solet decidí per la Liga Comunista Revolucionària e Olivier Besancenot, los partisans dau rassemblament e de l'unitat avian vist lors espers volar en esglandelhas. Torna encuèi amb la suspresa dau menaire dels combates larzaquians, anti-O.G.M. e anti Mac-Dò. Sostengú per una peticion de mai de vint-e-cinc mila signaturas, li èra vivament demandá de s'engatjar dins la batèsta per portar la votz dels unitaris e dels desencartás, tan coma aquèla dels exclaus e dels laissás de caire. Menaire sindicaliste, tre lo començament, son parcors lo mena normalament a la politica. Representa encuèi l'esper de l'anti-liberalisme que n'es ja vengú lo simbòle. A deman.

4 Dijòus, lo 8 de febrier de 2007. E bonjorn ! Remuneracion dels patrons. Laurença Parisòt, la menaira dau MEDEF donèc son aveaire dijòus passá, après lo mini-escande contat dins la premsa especializaa seguissent las indemnitats de despart de la Dòna Danon. Baileava l'entrepresa dau "printemps" despiei 2001 mas preferissèc se levar quora lo grope de luxi PPR (Pinault-Printemps-Redoute) cedèc sos magasins gròsses. Auria tochá l'equivalent de 6 ans de salari. Foguèc l'ocasion, per la presidenta dau MEDEF de se prononciar sus lo fons : « La remuneracion dels bailes gròsses dèu estre en liame amb la creacion de la richessa. Eira, aponde Laurença Parisòt, despiei l'arribaa de Dòna Danon a sa direccion, lo "printemps" a quasi triplaa sa valor. » Se pòt pas dire que los salariats de l'entrepresa aiin vist son salari multipliá tant coma los revengús dels accionaris !... o coma lo paracheita de la patrona. A deman.

4 Divèndres, lo 9 de febrier de 2007. E bonjorn ! « Siam au lidau de l'irreversible » avertissèc divèndres passá Jaume Chirac. S'adreiçava a la comunautat scientifica mondiala achampaa a París. Venian de liurar un rapòrt fòrça alarmant sus las incidéncias dramaticas de l'activitat umana sus l'environament. L'òme a degalhat lo climat per un milenari au mens ! Se siam totis responsables, n'ia totun que lo son mai que los autres : vòlo parlar dels bailes dels paises mai desvolopás de la planèta e sobretot dau mai important d'entre elos que retirèc la signatura de son país dau protocòle de Quiotò. Vòlo parlar perèu de las industrias las mai gròssas que preferisson servir lors accionaris puslèu que d'investir dins los filtres per redurre las emissions de gas a efècte de sèrra. S'anem encuèi drech dins la paret, es que n'i a que nos l'an chausí. Bòna dimenchaa... A diluns que ven !

4 Diluns, lo 12 de febrier de 2007. E bonjorn ! Micolau Sarkòsy cortiza los ensenhaires. S'exprimèc sus lo subjècte divèndres, lo 2 de febrier. Vòu caressar dins lo sens dau pèu aquelos que denigrèc tant e tant de temps dins son apartenéncia a de governs que faguèron tot per desvalorizar l'Educacion Nacionala e sobretot los ensenhaires. Voudria nos faire creire encuèi qu'es leste de revalorizar las foncions ensenhantas tant dins los salaris coma en tèrme de progression de carrièra. Declarèc que los ensenhaires « se voan completament a son òbra e redobtan qu'òm chercha a alinhar, per facilitat, son temps de preséncia dins los establiments escolars sus una duraa setmanala de 35 oras, sieie quasiment lo doble de ce qu'es previst per las obligacions de servici » s'agissent dau temps passá en preséncia d'escolans. Per los que son lestes a avalar las colòbres de las promessas electoralas, risca de marchar. Personalament, amo mielhs determinar mon jutjament puslèu sus los actes que sus las paraulas. A deman.

---

ACTU Setmana dau dimarç, lo 13 de febrier au diluns, lo 19 de febrier de 2007

4 Dimarç, lo 13 de febrier de 2007. E bonjorn ! Enfants-sordats. Una conferéncia se tenguèc a París diluns, lo 5 de febrier. Chau saupre que son totun 250 mila dins lo monde aquelos pechons que son mandás sus los prats batalhiers. Africa se pren la part dau lion amb Sierra Leone, Liberia, Chad, Somalia, eca... Après, trobem paises coma Colombia, Sri Lanca e, belèu mai estomagant... Anglatèrra ! Avian mens de detz-e-(v')uech ans e foguèron mandás en Iraq. 15 sordats qu'avian pas encara passá la majoritat anèron combatre, despiei junh de 2003, sota la bandièra anglesa. Segon lo ministre de la defensa, Adam Ingram, fòrça embarrassá, èron quasi totes a mens d'una setmana de lor detz-e-(v')uechen anniversari quora foguèron "despleás". Solets d'Euròpa, joves angleses de 16 ans pòon dintrar dins l'armaa, s'an l'acòrd dels lors parents. Totun, Londres ratifièc en 2003 un protocòle de las Nacions Unias relatiu a l'implicacion d'enfants dins conflictes armás, tèxte qu'enebís la participacion directa a las ostilitats dels sordats de mens de detz-e-(v')uech ans. A deman.

4 Dimècres, lo 14 de febrier de 2007. E bonjorn ! Qosovò. Après la guèrra dins Balcans, Qosovò istèc dins l'estat sèrbi. Dos principis dau drech internacionau son aquí en contradiccion : l'autodeterminacion dels pòples e l'intangibilitat de las frontieras dels estats. Nonanta dels cent de la populacion dau Qosovò es albanesa. Despiei l'intervencion de l'OTAN en 1999, entre 150 e 200 mila serbis laissèron lo país. Los albaneses de Qosovò demandan l'independéncia e ONU ven de prepausar un plan prevesent una constitucion e una bandièra. Saran pas lestes de convencer los serbis que veion d'un uelh marrit la separacion d'un territòri que foguèc lo breç istoric de la lor nacion. Per Maarti Ahtisaari, lo diplomate encharjat dau dorsier, èra quasi impossible de trobar un consensus entre las partias concernias. Coma de costuma, saran encara las poténcias gròssas que decidiran dau sòrt de la region. A deman.

4 Dijòus, lo 15 de febrier de 2007. E bonjorn ! Tuerts sus l'esplanada de las mosqueas. Fidèus musulmans protestavan despiei quauques jorns contre las òbras de renovacion entamenaas per israelians sus una rampa d'accès a l'esplanada. Crénhavan lo degalhatge dau site sacrá, acusant l'estat ebrèu de voguer atemptar a (n')aqueste luec sant. Jerusalem es lo tresen luec sant d'islam e ce qu'es "Mont dau temple" per jusieus se dis "Esplanada de las mosqueas" per musulmans. Tot lo problèma d'apartenéncia d'un luec sant a doas religions se pausa aquí sobretot que lo dialògue es pas ben dubert entre las doas partias. Divèndres passá, tuerts importants se debanèron e 200 policiers israelians intervenguèron. I aguèc 36 nafrás, 17 manifestaires palestinians e 19 policiers. 17 interpellacions seguissèron. Aquestes incidents violents e l'imatge dels policiers israelians charjant manifestaires faguèron crénher una extension de las protestas a Cisjordania e banda de Gasa. A deman.

4 Divèndres, lo 16 de febrier de 2007. E bonjorn ! Saunaa mòstra a Alcatel-Lucent. Au luec de las 9 000 previstas, saran fin finala 12 500 supressions de pòstes que se van faire dins la societat eissia de la fusion entre lo francés Alcatel e l'estats-unian Lucent, son ex-concurrent. Lo gigant de las telecomunicacions revisèc a l'auça lo nombre de licenciaments après la resulta 2006 que son benefici foguèc devesí per tres quora la rendabilitat baissava de 27 dels cent. Son 1500 a 2000 emplecs en França que son concernís per lo plan d'economia chifrá a 1 virgula 7 miliards d'euros per l'ensemble dau grope que va perdre coma aquò 15 dels cent dels sieus efectius : 12 500 dels (v')uechanta mila emplecs actuaus. Alcatel-Lucent desplearè l'operacion sus tres ans (de 2007 a 2009) e los plans sociaus tocharan principalament America dau nòrd e Euròpa d'oest. Bòna dimenchaa... A diluns que ven !

4 Diluns, lo 19 de febrier de 2007. E bonjorn ! Accident de carri dins Nòrd. Dos joves gravament nafrás. Èra 7 oras 20, aqueste vèndres de matin, lo 9 de febrier, quand un dels carris d'achampatge de Cambrai quitèc la rota fòrça resquilhanta. Transportava un quarantenau de joves, de 14 a 18 ans. A (n')autor de Noyelles-sus-Escaut, lo carri sortèc d'un viratge de la despartimentala onte circulava e tombèc dins lo valat, trucant un aubre e espetant vitras e parabrisa. Lo bilanç se montèc a (v')onge nafrás, amb dos gravament, un licean de quinge ans e una chatona de sege ans, victima d'un traumatisme cranian. Las rasons de l'accident son pas encara coneissüas, lo menaire es indemne e avia pas traça d'alcòl dins lo sang. S'avera que la chauçaa resquilhava e que la vitessa saria pas en causa. A deman.

---

ACTU Setmana dau dimarç, lo 20 de febrier au diluns, lo 26 de febrier de 2007

4 Dimarç, lo 20 de febrier de 2007. E bonjorn ! Lavancha gròssa a Crevós. Emportá dijòus passá sus la penda nòrd dau pic Aut, lo còrs dau guilhestrenc Gerard Weidmann foguèc trobá solament lo lendeman d'après-dinnar, vèrs doas oras. La lavancha que s'espandissèc sus (v')uech cents mètres de long e cinc cents mètres de large laissèc degun astre au paure resquilhaire sos l'uelh espaventá de son colèga de randonaa. Partia dau som a mai de 2500 metres d'altitude, a la favor d'una placa d'aura, sepelissèc l'òme, un entrepreneire de Guilhestra, quora son companh, un pauc de caire e qu'evolüissia sus una plancha de surf, foguèc esparnhá per la raiaa giganta de nèu. L'endrech èra pas aisí de jónher per los secors e coma lo cubert de nèu èra pas ben estabilizá e que lo randonaire portava pas d'aparelh ARVA, la rechercha foguèc longa. A deman.

4 Dimècres, lo 21 de febrier de 2007. E bonjorn ! Samy Naceri : cinquena condamnacion. L'enfant terrible dau cinemà ven de subir, au tribunau correccionau de (z')Ais, sa cinquena condamnacion. Lo eròi de Taxi, qu'a 45 ans, foguèc sanccioná de quatre meses de preson fèrme per l'agression au cotèu de masèu contra lo fisionomista dau "Mistral" que volia pas lo laissar passar la pòrta de la boita sestiana perqu'avia ja pron begú ! Avia puèi insultá dos joves policiers que lo gardavan. Lo tribunau assortissèc la pèna infligia d'una mesa a l'espròva de tres ans amb obligacion de se sonhar e d'indemnizar las victimas. L'avocata de l'actor, Francésa Còtta, assegurèc : « Es una bòna decision que li permetrè de sonhar son alcolisme e sa toxicomania e de tornar partir d'un bon biais. » Samy Naceri a pas achabat amb la justícia que dèu comparéisser lo 25 d'abriu per l'agression dau sieu provesior de dròga (que li avia copat lo visatge amb una botelha de vòdcà) e lo 7 de mai a París per conducha sensa permés. A deman.

4 Dijòus, lo 22 de febrier de 2007. E bonjorn ! Un pòrta-avion dins la campanha. Polemica novèla a l'entorn dau segond pòrta-avion que deuria o pas estre construch en complement dau Charles De Gaulle. L'anoncia, dijòus passá, de Segolena Royal que voudria favorizar l'Educacion Nacionala puslèu que la Defensa Nacionala, provoquèc, coma de costuma, reaccions ostilas e sevèras dins lo camp advèrse. Michèla Alliot-Marie denoncia una chausia "irresponsabla e falaciosa" quora Micolau Sarkòsy vòu pas metre en balança seguretat e educacion. Francés Bayrou se pensa que chaudria una cooperacion franco-britanica per o faire e Jean-Marie Le Pen declara "qu'un país coma França" se pòt pas permetre d'estre pas apará. Chascun i va dau sieu coblet e l'elector se pòt faire una idea de mai en foncion de l'aveaire de chascun-a. Vau mielhs faire l'escòla o la guèrra ? A deman.

4 Divèndres, lo 23 de febrier de 2007. E bonjorn ! Maurici Papon defuntèc dissànde passá. A nonanta-e-sieis ans, aurè fin finala passá mens de tres ans en preson. Segon Benjamin Abtan, president de l'UEJF (l'Union dels Estudiants Jusieus de França) : « Se Sénher Papon poguèc morir en plena quietuda, es pas lo cas de totes aquelos que mandèc a la mòrt ». Avia está incarcerá fin de 1999, après son arrestacion en Soissa, onte avia fugí. Foguèc puèi liberá lo 18 de setembre de 2002 per rason de santat. Presentá coma grabatari per experts medicaus complasents, sortèc de preson sus sos dos pès ! Pas coma los 1560 jusieus que donèc als nasís o los arabis victimas de las raflas de 1961. Istan pas mau de ponches d'istòria d'esclarzir e la chapa de plomb que pesa sus los eveniments de 1961-1962 sarè pas plus aisia de levar qu'aquèla de la collaboracion. Bòna dimenchaa... A diluns que ven !

4 Diluns, lo 26 de febrier de 2007. E bonjorn ! Felipe Bidart sortèc de preson dimècres, lo 14 de febrier après detz-e-nòu ans d'incarceracion. Lo nacionalista basca, chap istorique d'Iparretarrak, sortèc de la centrala de Clairvaux onte purjava sa comdamnacion a perpetuitat per lo murtre de dos CRS e d'un gendarma. A 53 ans, beneficia d'una liberacion condicionala. Declarèc, a sa sortia de preson, bereta basca ben pegaa sus la tèsta : « Ma jòia es pas completa perque l'Estat francés reconeisse pas lo País Basque. » Verai qu'en vint ans França a pas ben chanjaa d'aqueste ponch de vista, totjorn embarraa dins un centralisme obtús e ferotge a pas voler reconéisser la diversitat lingüistica e culturala que fa sa richessa. Ne'n patissem totes e nosautres, occitans, sarem totes a Besiers lo 17 de març per la manifestacion "Anem, òc, per la lenga occitana". Per aquelos qu'an pas encara reservá sa plaça dins un carri, poetz telefonar a l'Espaci Occitan, au : 04/92/53/98/40 o escriure a : info@espaci-occitan.com. A deman.

---

ACTU Setmana dau dimarç, lo 27 de febrier au diluns, lo 5 de març de 2007

4 Dimarç, lo 27 de febrier de 2007. E bonjorn ! Itàlia a plus ges de govern. Romano Pròdi demissionèc dimècres passá en seguia de la pèrda empachativa d'una votacion clau au Senat. Èra chap dau govern despiei nòu meses a pena e lo vaquí ja destabilizá sus una question de politica forestiera, especialament aquèla de la mission militària en Afganistan. Leste a tornar prendre las retnas dau poer, après aguer obtengú un sosten incondicionau dels sieus aliás, se veguèc fisar aquèla mission per lo President de la Republica Giogio Napolitano dissande passá. Una pacha pas negociabla en doge ponches foguèc validá per l'ensems dels chaps de la majoritat dau Sénher Pròdi, que totes redobtan un tornar au poer de Silvio Berluscòni en cas d'eleccions anticipaas. A deman.

4 Dimècres, lo 28 de febrier de 2007. E bonjorn ! Chirac e Merkel, belèu la darrièra cima. Se trobèron au chastèu de Meseberg, pròchi Berlin, amb au còr de la cima informala l'avionaire europenc Airbus que sa societat maire es lo grope fòrça coneissú eira : EADS. Volian pervenir a (n')un reglament equitable de la crisi e evitar qu'enverini las relacions franco-alemandas. Soetèron un "partiment equitable dels esfòrces" per tornar dreiçar l'avionaire en dificultat. Davant son despart fòrça probable de l'Elisea lo 16 de mai que vèn, èra la darrièra cima dau chap de l'Estat amb la chancelièra alemanda Angela Merkel. Declarèc : « Es un sovenir qu'istarè marcá dins mon còr » davant d'entamenar un plaideat per l'amistat franco-alemanda. A deman.

4 Dijòus, lo 1er de març de 2007.  E bonjorn ! A l'entorn de Segolèna, rachampament dels elefants. La candidata socialista vòu donar un signe fòrt d'unitat quora la drecha se trufa de contúnia. A son costat, per menar campanha, trobaretz tota la tropa : Lionel Jospin, Domergue Strauss-Kahn, Laurenç Fabius, Pèire Mauroy, Enric Emmanuelli, Bertrand Delanoë, Martina Aubry, Bernat Kouchner, Gerard Collomb, Ivèta Roudy, Joan-Marc Eyrault, Joan-Pèire Bèl e Francés Hollande. La còla novèla pesa belèu mai que la premièra, mas es segurament mens novatritz ! « Normau que los vielhs elefants perdús tornessin a l'escabòt », declarèc lo fotografe Yann Arthus-Bertrand. Francés Bayrou (UDF) e Laurenç Wauquiez (UMP) manquèron pas nimai de se trufar l'un de la "horde", l'autre de la "parada gròssa" eissia dau remaneament. A deman.

4 Divèndres, lo 2 de març de 2007. E bonjorn ! Gap chamja de premier conse. Pèire Bernat-Reymond devia faire une chausia, en rason dau cumul dels mandats electius. Coma èra suplent dau senator Marcel Lesbros, defuntá lo mes passá, e que compta ben s'assetar au palais dau Luxemborg, li chalia chausir entre la comuna de Gap e lo Conselh Regionau de Provènça-Aups-Còsta d'Azur. A chausí de laissar son daufin Rogier Didier prendre las retnas de la vila. Òme encartá au M.R.G. e que se dis de senestra (fai partia de la majoritat despartimentala au conselh generau), mena la premièra vila dels Aups Auts amb la drecha despiei 2001. Foguèc elegí premier adjonch quora Bernat-Reymond entamenèc son tresen mandat de premier conse de Gap. Las eleccions municipalas de l'an que vèn son ja dins la tèsta dels gapians e... s'anem bèn amusar ! Bòna dimenchaa... A diluns que vèn !

4 Diluns, lo 5 de març de 2007. E bonjorn ! Espectacle majuscule dissande, lo 24 de febrier a Gap. L'institut d'Estudis Occitans - Espaci Occitan dels Aups avia conviá lo chantaire Renat Sette e lo contaire Joan-Ives Roier per una seraa mai qu'agradiva als Penitents. Dins l'acostica chauda d'aquesta chapèla anciana, la votz de Renat Sette, plena de chalor, de doçor e d'emocion, faguèc vibrar las vòutas e lo public dins chançons tradicionalas dau terraire aupenc e provençau. Un pauc de piemontés, d'occitan totjorn, la traç que bèla lenga de nòstres reires ressonava coma s'avia jamai laissá lo país. Joan-Ives Roier nos rementèc qu'istoricament, fasiam partia dau Comtat de Forcauquier e nos contèc un molon de troces dau nòstre patrimòni orau : comptinas dels dets, mimologia de las bestias, anecdòtas e morcèus de vita, de que se bèn regalar. Dau jau a l'ase, dau buòu a la pintada e dau dindon au chat, las imitacions remarcablas dau contaire nos menèron dins qu'au país dels sòmis e dau pantais, quielant de realitat. A deman.


Michèu Prat